Terugroepacties van voedinsgsproducten verontreinigd met ethyleenoxide

Na de eerste terugroepactie in september 2020 zijn in België al een dikke 200 producten teruggeroepen door het FAVV bij supermarkten en consumenten wegens verontreiniging met het bestrijdingsmiddel ethyleenoxide.

Mars Belgium riep op 5 augustus ook al een aantal producten uit zijn ijsassortiment terug, vanwege een te hoog gehalte van het gewasbeschermingsmiddel ethyleenoxide in een ingrediënt dat via een leverancier aangeleverd werd. Het gaat om ijsjes van Snickers, Twix, Bounty en M&M’s. De voorbije dagen riepen ook andere fabrikanten al ijsproducten terug omwille van hetzelfde probleem.En ook vandaag werden producten teruggeroepen. Het gaat ook om voedingssupplementen, specerijen, enz (Zie lijst FAVV)

Maar dit is geen Belgisch, wél een Europees probleem. Alleen al in Frankrijk zijn er al zo’n 2000 producten teruggeroepen. Bedrijven en autoriteiten in verschillende landen onderzoeken voedingsmiddelen. Als gevolg daarvan moet het FAVV ook in België wekelijks producten terugroepen. Aanvankelijk vonden de onderzoekers het toxine alleen in sesamzaad en sesambevattende producten zoals koekjes, hamburgers en broodmeelmengsels. Het FAVV had in april al 150 van deze producten uit supermarkten teruggeroepen. De onderzoekers begonnen vervolgens gember en specerijen zoals kerrie en kurkuma te onderzoeken, wat leidde tot ongeveer 20 nieuwe terugroepacties.

Belgisch ijs teruggeroepen na Franse terugroepingen

Eind juli werden acht ijsroomproducten teruggeroepen van de huismerken van onder meer Carrefour, Cora en Intermarché. Het is geen toeval dat deze bedrijven Frans zijn, aangezien zij hun ijs betrekken van de Franse fabrikant Fromeri. Dit is het gevolg van een grote terugroeping in Frankrijk. In juni 2021 heeft de Franse regering reeds 447 ijsproducten uit de schappen teruggeroepen. Bij de ijsproducten gaat het om johannesbroodpitmeel, een verdikkingsmiddel dat roomijs zijn romige consistentie geeft. De leverancier was het Amerikaanse levensmiddelenbedrijf Cargill, dat het op zijn beurt betrok van een onbekende leverancier.

Het feit dat het probleem België heeft bereikt, is verontrustend. IJsfabrikanten hebben telefoontjes gekregen van supermarkten voor wie de sesamramp nog vers is. Maar de grootste, Belgian Ice Cream Group (IJsboerke) en Milcobel (Ysco), gebruiken geen johannesbroodpitmeel in hun consumptie-ijs.

Ethyleenoxide

Ethyleenoxide is een giftige en kankerverwekkende stof. Wie het sporadisch in kleine doses gebruikt, hoeft niet bang te zijn voor een plotselinge dood. Maar wie bijvoorbeeld dagelijks brood met besmette sesamzaadjes eet, heeft een hoger risico op het ontwikkelen van nier- en leverkanker. Dit gif wordt veel gebruikt in de niet-Europese landbouw. Boeren gebruiken het om schimmels en bacteriën te doden. Ze spuiten het giftige gas op zaden en onkruid om ze steriel te maken.

Ethyleenoxide is sinds 2011 verboden in Europa, maar Europeanen consumeren waarschijnlijk al jaren producten die te veel van dit bestrijdingsmiddel bevatten. Tot een jaar geleden waren er nauwelijks controles om vast te stellen of ingevoerd voedsel verontreinigd was. Bonte van het FAVV vertelt: “Er zijn honderden bestrijdingsmiddelen. Hoe die allemaal controleren? Controles gebeurden enkel op vraag van producenten wanneer er een vermoeden bestond dat de stof aanwezig was in een zending levensmiddelen. Wij hadden geen aanwijzingen dat er te veel ethyleenoxide in sesam uit India zat. Dat het probleem aan het licht is gekomen, is te danken aan een Italiaans levensmiddelenbedrijf. In de zomer van 2020 controleerde die Italiaanse ondernming sesamzaad dat via de Belgische importeur Ranson Europa was binnengekomen. Sindsdien is de helft van de in Europa ingevoerde sesam gecontroleerd. Vervolgens werden de specerijen gecontroleerd. En nu ook johannesbroodpitmeel.

RASFF

Als gevolg daarvan werd België in september 2020 het eerste land dat verontreiniging met ethyleenoxide in partijen sesamzaad meldde via het Europese systeem voor snelle waarschuwingen voor levensmiddelen en diervoeders (RASFF). “Het RASFF heeft een uitgebreide risicobeoordeling uitgevoerd om te bepalen of er een gezondheidsrisico bestaat voor consumenten die producten consumeren die sesamzaad, specerijen en andere niet-conforme ingrediënten bevatten,” zei de woordvoerder Bonte van het FAVV. “Onze deskundigen hebben geconcludeerd dat er een potentieel chronisch risico bestaat als consumenten niet-conforme producten regelmatig en in grote hoeveelheden consumeren”, aldus Bonte.

Mede als gevolg van deze kennisgeving werd bekend dat besmet sesamzaad via vijf Indiase leveranciers in 24 Europese lidstaten was terechtgekomen, waaronder België en Nederland. Volgens de gebruikelijke procedure heeft het FAVV onmiddellijk de resterende voorraden sesamzaad van de betrokken ondernemingen geblokkeerd, zodat deze niet langer kunnen worden gedistribueerd. Sesamzaad wordt vaak in kleine hoeveelheden in eindproducten gebruikt, hetgeen het grote aantal getroffen producten en levensmiddelen verklaart.

Uitvoerige testing binnen Europa

“Momenteel testen de lidstaten van Europa uitvoerig op het bestrijdingsmiddel en informeren zij elkaar via het RASFF-systeem. Het FAVV heeft het testen van ethyleenoxide ook uitgebreid tot andere producten”, zegt Bonte. “Deze tests worden op verschillende punten in de voedselketen uitgevoerd. Onze monsters worden genomen in het kader van een jaarlijks op risico’s gebaseerd testprogramma”. Bovendien, zegt de woordvoerder, hebben België en Europa verschillende maatregelen genomen.

Bonte: “In de eerste plaats is op Europees niveau voorgeschreven dat sesamzaad dat uit India wordt ingevoerd, vanaf 26 oktober 2020 vergezeld moet gaan van een officieel certificaat en een analyserapport dat garandeert dat het sesamzaad voldoet aan de Europese normen. Bovendien zullen de voedselveiligheidsautoriteiten van de EU-lidstaten de frequentie van de controles aan de grensovergangen moeten opvoeren. Dit betekent dat 50% van de zendingen uit India, naast de verplichte certificering, bemonsterd zal moeten worden.De officiële controles van zendingen dieren en gereglementeerde goederen zullen worden verricht in de grensinspectiepost van eerste binnenkomst in de EU.

“Ten tweede adviseren wij bedrijven die vaak producten gebruiken uit landen waar ethyleenoxide is toegestaan, te testen op ethyleenoxide. Bedrijven zijn in de eerste plaats verantwoordelijk voor het op de markt brengen van veilige producten en hebben er dus belang bij deze tests uit te voeren,” vervolgde Bonte. “Tot slot heeft het FAVV ook proeven met ethyleenoxide opgenomen in zijn monitoringprogramma voor 2021.

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*