Hoge grondstofprijzen en schaarste zetten de voedingssector onder druk

De oorlog in Oekraïne brengt tal van problemen met zich mee. Voor de voedingssector zijn dat hoge graanprijzen, de mogelijke dreiging van een tekort aan graan en een tekort aan zonnebloemolie. In een tijd waar de prijzen van energie, containervervoer en verpakking al enorm gestegen zijn, belooft dat weinig goeds.

Zonnebloemolie is een basisingrediënt voor frieten, chocoladepasta’s, sauzen en gebak. Agristo, een West-Vlaams bedrijf dat aardappelen verwerkt tot diepvriesproducten zoals frieten en kroketten wordt zonnebloemolie gebruikt in tweederde van de productie. “We hebben nog een maand voorraad, dus we zijn op zoek naar alternatieven zoals palmolie. Maar natuurlijk stijgen ook die prijzen nu”, zegt Hannelore Raes, algemeen directeur. Bovendien zijn de voorraden oliehoudende zaden al een tijdje beperkt door de droogte.

De voedingsbedrijven zijn door die dreigende tekorten genoodzaakt om hun recepten aan te passen. Maar dat is lang niet zo makelijk. Het brengt problemen met zich mee, zoals de aanpassing van de ingrediëntenlijst op de verpakking, een proces dat om redenen van voedselveiligheid gemakkelijk een jaar kan duren. “We hopen dat dit in uitzonderlijke gevallen sneller kan, bijvoorbeeld door een extra notitie op de verpakking of informatie in de supermarkt zelf”, zegt Hannelore Raes.

En dat is nog niet alles: een vijfde van het polypropyleen (de basis voor plastic folies) dat webij Agristo gebruiken, komt uit Rusland. Samen met Oekraïne is dit land ook een belangrijke leverancier van glazen flessen en potten. Door de onzekere maïsoogst zal ook veevoeder hier duurder worden.

Rusland is ook de belangrijkste exporteur van de grondstoffen, nodig om kunstmest te maken, zoals stikstof en fosfor. “Boeren zullen het met minder kunstmest moeten doen omdat die schaarser en duurder wordt. Dat zal zeker gevolgen hebben voor hun opbrengsten”, zegt Vanessa Saenen van Boerenbond.

Energie

Daarnaast heeft de stijging van de gasprijzen gevolgen voor de hele levensmiddelensector. Glastuinbouwers bijvoorbeeld: voor hen maakt energie 60% van de productiekosten uit. “We hebben gehoord dat sommigen hebben besloten dit jaar geen tomaten, sla of komkommers te telen omdat het niet de moeite waard is”, zegt Saenen. Concreet betekent dit dat ook tomaten, sla en komkommer de komende maanden schaarser en/of duurder zullen worden.

Alle voedselproducenten die hun producten verwarmen of koelen, worden sterk beïnvloed door de huidige energieprijzen, zegt landbouweconoom Wim Verbeke (UGent). “Ik denk aan de zuivelsector: het verwerken van melk tot bijvoorbeeld melkpoeder is een zeer technologie- en energie-intensief proces. Door de stijgende productiekosten zat deze sector al voor het uitbreken van de Oekraïense crisis in de problemen.

Precaire situatie

Containervervoer: + 300%

Fevia, de vereniging van de voedingsindustrie, vreest dat sommige bedrijven (deels) zullen stoppen met produceren omdat het niet langer winstgevend is. “We weten dat een aantal bedrijven zich in een moeilijke situatie bevindt”, aldus woordvoerder Nicholas Courant. De federale regering heeft dinsdag 15 maart besloten dat bedrijven die door de oorlog in de problemen zijn gekomen, tot eind juni een beroep kunnen doen op tijdelijke werkloosheid vanwege overmacht. 

Voor de voedingsindustrie – de grootste industrie in ons land, goed voor 22% van de industriële omzet in België – is de Oekraïense crisis een extra zorg in een toch al zeer moeilijke periode. Een combinatie van factoren, van de corona tot onvoorspelbare weersgerelateerde misoogsten en geopolitieke problemen, heeft de productiekosten de afgelopen twee jaar de hoogte in gejaagd, legt Fevia’s Courant uit.

Hij somt op: in zijn sector is het gas vorig jaar met 400% gestegen. Containervervoer: 300% gestegen. Plastic verpakkingen: 16% duurder. Houten pallets: +66%. Aluminium: 6 procent. “De FAO heeft berekend dat de wereldvoedselprijzen het afgelopen jaar met 28% zijn gestegen. We hebben te maken met een ongekende prijsstijging, en de oorlog draagt hiertoe bij.”

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*