Groei van Europese wijngaarden wordt strikt geregeld

Frankrijk mag dan een natie van wijndrinkers zijn, de Franse regering wil dat druiven met mate worden geteeld. Het land van de Chablis en de Champagne heeft in Brussel een strijd gewonnen om de verlenging van speciale EU-regels die bedoeld waren om te voorkomen dat wijn de markten zou overspoelen door de groei van de Europese wijngaarden strikt aan banden te leggen.

Wijnbouwers genieten deze bescherming, die hen winst en voorspelbaarheid garandeert, bovenop hun gulle EU-landbouwsubsidies, maar de Franse overwinning is een klap voor de Europese Commissie, die jarenlang heeft betoogd dat ze de sector wurgen en verhinderen te moderniseren in een tijdperk van toenemende wereldwijde concurrentie en klimaatverandering.

Familiale wijngaarden

Terwijl het toekomstige EU-landbouwbeleid in Brussel werd uitgestippeld, werd de liberaliseringsagenda van de Commissie overvleugeld door een door Frankrijk geleide coalitie van wijnbouwlanden en machtige industrielobbyisten die vastbesloten zijn vast te houden aan een systeem dat volgens hen het Europese lappendekenmodel van familiale wijngaarden in stand houdt, in tegenstelling tot de grootschalige productie in landen als de VS en Australië. “Door het productiepotentieel te beheren en het huidige niveau min of meer te handhaven, kunnen we dit mozaïekeffect garanderen”, aldus Thierry Coste, een Franse wijnbouwer van de EU-landbouwlobby Copa & Cogeca, die ervoor waarschuwde dat het terugschroeven van de wijnstokvoorschriften ertoe zou kunnen leiden dat in Europa een “industrieel soort Coca-Cola-wijn” wortel schiet.

Volgens de EU-regels mogen landbouwers in de belangrijkste wijnproducerende landen van de EU, zoals Frankrijk, Spanje en Italië, alleen druiven telen als zij een speciale vergunning voor de aanplant van wijnstokken krijgen. Die vergunningen zijn beperkt in aantal, omdat een land zijn wijngaarden elk jaar slechts met 1% van de reeds ingenomen ruimte mag uitbreiden.

Geen deregulering en geen industrialisatie

Producenten van topwijnen van Bordeaux tot Rioja, die profiteren van lucratieve EU-etiketten die hun intellectuele eigendom veiligstellen en hun markttoegang in het buitenland vergroten, vrezen dat een overaanbod aan wijn hun kostbare jaargangen in waarde zal doen dalen. De Franse en Spaanse regeringen zijn het daarmee eens en hebben vorig jaar in een verklaring van elf landen gewaarschuwd dat “een ongebreidelde deregulering zou leiden tot een industrialisering van de wijnproductie en tot de verdwijning van familiebedrijven”.

Tijdens onderhandelingen achter gesloten deuren in de afgelopen weken over de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB), hebben de EU-regeringen en het Europees Parlement een voorlopige overeenkomst bereikt om de aanbodcontroles te verlengen van hun geplande einde in 2030 tot 2045, vertelden drie EU-diplomaten aan de EU-site POLITICO. De Commissie wilde geen beslissing nemen tot na een geplande herziening in 2023.

De Franse socialistische wetgever Éric Andrieu, die in het Parlement de leiding had over het dossier en aandrong op een verlenging tot 2050, kan spreken van een bijna volledig succes, terwijl zijn schaduwrapporteur en landgenote Anne Sander, een centrumrechtse Europarlementariër, de deal verwelkomde als “geweldig nieuws”.


Frankrijk vs. de Commissie

Het Franse akkoord werd gesloten ondanks de ernstige waarschuwingen van de Commissie over de gevolgen op lange termijn van het behoud van een dergelijk systeem. Volgens EU-ambtenaren zal de verlenging de exorbitante grondprijzen vastleggen en jongere, groenere en innovatievere landbouwers beletten het vergrijzende wijnbouwersbestand in Europa aan te vullen. Bovendien is de sector zo slecht voorbereid om in te spelen op de kromming van de klimaatverandering of op veranderingen in het soort wijn dat de consumenten willen drinken.

“Er is geen politieke en economische rechtvaardiging voor de voortzetting van deze beperkingen”, aldus een woordvoerder van de Commissie bij de start van de besprekingen over het GLB eind vorig jaar.

De Commissie wil korte metten maken met de unieke bescherming die de wijnindustrie geniet, die nu de enige landbouwsector in het blok is die nog profiteert van lucratieve productiequota, nadat Brussel de afgelopen jaren de beperkingen voor suiker en zuivel heeft afgeschaft.

Maar wijnbouwerslobbyisten lijken een diepe gracht te hebben gegraven rond de EU-beschermingen die zij momenteel genieten, ongetwijfeld aangemoedigd door hun ervaring tijdens de laatste hervorming van het GLB, toen zij hielpen om plannen van EU-regeringen om de wijnmarkt volledig te liberaliseren, ten val te brengen.

De Commissie zag zichzelf overrompeld en stemde tijdens de GLB-onderhandelingen van de afgelopen weken in met een uitbreiding van de regeling, op voorwaarde dat de jaarlijkse limiet na 2030 zou worden verdubbeld tot 2 procent, aldus een ingewijde die bekend is met het standpunt van de Commissie in de besprekingen.

“Het risico bestaat dat een jonge wijnbouwer [bijvoorbeeld] in de Provence de zaak aanhangig maakt bij de rechter en zegt dat het systeem is gemanipuleerd, dat er geen toegang is tot de sector en dat het in feite gaat om een paar bevoorrechte personen die een monopoliepositie innemen”, aldus de persoon.

Maar dat lijkt weinig weerklank te hebben gevonden bij de andere EU-instellingen en is publiekelijk afgewezen als “schadelijk” door EU-wijnlobbyisten zoals de onafhankelijke wijnbouwersgroep CEVI.

Bovendien zijn jonge boeren zelf tegen.

Er is misschien nog tijd voor de Italianen om hun zin te krijgen in de besprekingen over het GLB, want er wordt niets beslist tot alles is overeengekomen, en de onderhandelingen zullen naar verwachting niet voor mei worden afgerond.

Bron: POLITICO

Lees meer

This post is also available in: Nederlands

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*