De Vlaamse Eiwitstrategie onthult eerste resultaten

In februari 2021 werd de Vlaamse Eiwitstrategie gelanceerd als een belangrijk onderdeel van de Vlaamse Voedselstrategie. Een samenwerkingsverband van 20 partners uit de agrovoedingsketen, maatschappelijke organisaties, onderzoek en beleid heeft dit gezamenlijke kader en toekomstperspectief ontwikkeld. Dezelfde partners presenteerden in december 2022 het eerste Eiwitactieprogramma. Dit programma omvatte 76 acties die de principes van de eiwitstrategie omzetten in concrete initiatieven. (Vlaamse Eiwitstrategie 2021-2030). De behoefte aan dit initiatief was duidelijk als gevolg van factoren zoals de COVID-19 pandemie, het conflict in Oekraïne en de toenemende klimaatdruk, die vragen om duurzamere en veerkrachtigere voedselsystemen. De strategie richt zich op zes strategische thema’s: duurzame diervoeding, duurzame dierlijke productie, meer eiwitten op plantaardige basis, meer nieuwe eiwitten, grotere productdiversiteit en duurzame eiwitconsumptie.

De strategie omvat plantaardige, nieuwe en dierlijke eiwitten. Het afgelopen jaar hebben partners nieuwe doelen gesteld om deze eiwittransitie te concretiseren. In 2022 is een proteïne actieprogramma geïmplementeerd, bestaande uit 76 acties gericht op het omzetten van de woorden van de proteïnestrategie in daden. De eerste resultaten van deze inspanningen worden nu onthuld.

Duurzame veehouderij

Een van de doelstellingen is duurzame dierlijke productie. Er zijn 21 nieuwe circulaire veehouderijmodellen ontwikkeld.

Kris en Ginny Heirbaut, melkveehouders met 60 tot 70 melkkoeien, hebben een circulaire aanpak geïntroduceerd op hun bedrijf. Ze verwerken de mest van hun koeien met behulp van een pocketvergister, wat resulteert in warmte en elektriciteit die ze intern gebruiken. Het resterende digestaat wordt gebruikt als meststof op hun landbouwgronden. Op deze manier maken ze op een duurzame manier gebruik van de mest als energiebron en meststof op hun bedrijf.

Bovendien hebben ze (geïmporteerde) eiwitbronnen, zoals soja, vervangen door eiwitrijke gewassen zoals grasklaver en luzerne. Deze gewassen halen extra stikstof uit de lucht, waardoor de behoefte aan kunstmest vermindert. Ook kunnen deze gewassen koolstof in de bodem vastleggen. Initiatieven zoals de nieuwe GLB-maatregel, die duurzame bedrijfsstrategieën en verdienmodellen ondersteunt, spelen een rol in het bevorderen van deze inspanningen voor een circulaire veehouderij en bijbehorende verdienmodellen.

Duurzame diervoeders

50% van de gebruikte grondstoffen voor veevoeder geproduceerd door mengvoederindustrie bestaat uit nevenstromen van de voedings- en biobrandstoffenindustrie

Danny Van Mullem, CEO van voerfabrikant Lambers-Seghers vertelt: “We hebben een alternatief voor vismeel ontwikkeld op basis van Single Cell Protein (SCP) en restmaterialen afkomstig uit de vleesverwerkende industrie. Zijn bedrijf maakt gebruik van SCP en restmaterialen uit vleesverwerking als hoogwaardige eiwitbronnen in de voeding voor aquacultuur. SCP is een bacterieel eiwit dat wordt verkregen door fermentatie van restmaterialen, in dit geval afkomstig uit de aardappelindustrie. De restmaterialen uit de vleesverwerkende industrie, zoals bloedmeel, kippenmeel, verenmeel en hydrolysaten, worden verkregen vanuit het slachthuis. Deze restmaterialen, die anders mogelijk verloren zouden gaan, worden nu benut en omgezet in vis, wat consumenten voorziet van essentiële hoogwaardige eiwitten. De voedingsindustrie zal, in lijn met dit doel, extra inspanningen leveren om deze restmaterialen te gebruiken in diervoeding. Bijkomende initiatieven van andere partners, waaronder de retailsector en beleidsmakers, zullen eveneens helpen om dit doel te bereiken.

Plantaardige eiwitten

De strategie voorziet ook een toename van 25% in het areaal dat gewijd is aan nieuwe plantaardige eiwithoudende gewassen in menselijke voeding. Quinoa blijft een vaste waarde in ons teeltplan,” zegt Wouter Saelens, een boer uit Herent, gevestigd vlakbij Leuven. Hij streeft naar het vinden van grotere afzetmogelijkheden omdat directe verkoop via korte ketens zeer arbeidsintensief is. Diverse samenwerkingsprojecten, waaronder GLB-maatregelen ter stimulering van eiwitgewassen, alsook projecten ter bevordering van samenwerking en de ontwikkeling van eiwitketens, zouden meer landbouwers moeten aanmoedigen om dit type eiwitrijke gewassen te gaan verbouwen.

Nieuwe eiwitten

In Vlaanderen produceren 34 bedrijven nieuwe eiwitten zoals insecten. “Insecten hebben een groot voordeel omdat ze voedsel zeer efficiënt omzetten: we hebben slechts een kleine hoeveelheid voer nodig om een kilogram eiwit uit insecten te produceren,” verklaart Alexander Maroy, CEO van Nusect. Nusect richt zich op de kweek van meelwormen en sprinkhanen voor gebruik in gezelschapsdieren, aquacultuur en menselijke voeding. Insecten vormen een van de nieuwe eiwitbronnen die bijdragen aan een gevarieerder aanbod van eiwitten. Het aantal bedrijven dat hierin actief is, is een goede indicator voor de groei van deze innovatieve producten. Deze groei wordt gestimuleerd door extra onderzoek en een meer gestructureerd wettelijk kader.

Productdiversiteit

Vlaamse supermarkten zien een groeiend aanbod van plantaardige producten. “De plantgebaseerde, flexibele benadering is onmisbaar geworden in onze winkels. Tegen 2025 streven we ernaar om ons aanbod aan plantaardige producten te verdubbelen,” benadrukt een partner van de Green Deal Eiwitshift die betrokken is bij ons voedselaanbod. Diverse stakeholders in de voedselketen, waaronder de retail, horeca, catering, voedingsindustrie en andere eetgelegenheden, willen het aanbod van gerechten met plantaardige eiwitten vergroten. Verscheidene initiatieven, zoals verbeterde kennis over diverse eiwitbronnen en recepten, zullen deze inzet ondersteunen. Het specifieke doel wordt nog geëvalueerd in de komende jaren en is gerelateerd aan de volgende ambitie voor de consumptie: tegen 2030 wil Vlaanderen dat 60% van de eiwitconsumptie afkomstig is van plantaardige bronnen.

Consumenten staan te popelen om mee te doen

Hoewel er nog geen specifieke cijfers over duurzame eiwitconsumptie beschikbaar zijn, geeft 45% van de Vlamingen prioriteit aan ‘lokaal geproduceerd’ als belangrijk aankoopcriterium. Wat verse producten betreft, stijgt dit cijfer tot 60%. (recente cijfers van VLAM (2023). Dit percentage wil de Eiwitstrategie verder verhogen door middel van acties die de Vlaamse consument overtuigen om te kiezen voor lokaal geproduceerde eiwitbronnen. Een verminderde afhankelijkheid van import vermindert niet alleen onze ecologische voetafdruk, maar verhoogt ook de voedselzekerheid in ons land.

Documenten online

Het voortgangsrapport, met alle doelstellingen, acties en partners van de eiwitstrategie, is beschikbaar op de pagina van Eiwitstrategie.

Meer info over de GLB-maatregel die eiwitgewassen aanmoedigt, vindt u op Ecoregeling: Inzaai van éénjarige milieu-, biodiversiteitsvriendelijke of klimaatbestendige teelten (eenjarige teelten) en Agromilieuklimaatmaatregel: inzaai van meerjarige milieu-, biodiversiteitsvriendelijke of klimaatbestendige teelten (meerjarige teelten)

Meer info over de GLB-maatregel duurzame ondernemingsstrategieën vindt u opVLIF-steunaanvragen ter ondersteuning van een duurzame ondernemingsstrategie (verdienmodel) kunnen via e-loket ingediend worden

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*